Suriye’de Ahmed Şara yönetimi döneminde hazırlanan eğitim materyallerinde Türkiye ve Osmanlı Devleti’ne dair anlatımlar değiştirildi. Esad döneminde kullanılan “Osmanlı işgali” ve “Türklerin zulmü” gibi ifadeler metinlerden çıkarılırken, Hatay’ı Suriye sınırları içinde gösteren haritaların çoğu da yeniden düzenlendi.
Türkiye gazetesinden Müzeyyen Bıyık’ın haberine göre, 2025-2026 eğitim öğretim yılına yönelik ders kitaplarındaki değişiklikler incelendi. Eğitim içeriklerini araştıran IMPACT-se kuruluşunun raporu, Osmanlı Devleti ve Türkiye’nin önceki döneme nazaran farklı bir şekilde ele alındığını ortaya koydu.
HATAY HARİTALARDA TÜRKİYE’YE DAHİL EDİLDİ
Yeni ders kitaplarındaki değişikliklerin en dikkat çekici yönlerinden biri Hatay’a ilişkin haritalarda görüldü.
Esad döneminde Suriye toprakları olarak gösterilen Hatay, güncellenen haritaların büyük bir kısmında Türkiye sınırlarına dâhil edildi.
Üçüncü sınıf sosyal bilgiler kitabındaki Suriye haritalarının neredeyse tamamı değiştirilirken, dokuzuncu sınıf tarih kitabında Hatay’ın 1939’da Türkiye’ye katılmasını eleştiren ifadeler kaldırıldı.
IMPACT-se raporunda bu değişiklikler, Suriye’nin Hatay üzerindeki tarihi toprak iddialarından uzaklaşmasının bir göstergesi olarak değerlendirildi.
OSMANLI İÇİN KULLANILAN İFADELER DEĞİŞTİ
Yeni müfredatta, 1916 yılında Şerif Hüseyin liderliğinde Osmanlı Devleti’ne karşı başlatılan Arap Ayaklanması’nın anlatımı da değişikliğe uğradı.
Eski kitaplarda “Büyük Arap Devrimi” olarak adlandırılan olay, yeni metinlerde “Hüseyin bin Ali’nin İsyan Hareketi” şeklinde tanımlandı.
Ayrıca ayaklanmanın amacı için kullanılan “Arap topraklarını Osmanlı işgalinden kurtarmak” ifadesinin yerini “Arap topraklarını Osmanlı Devleti’nden ayırmak” aldı.
Birinci Dünya Savaşı dönemine ilişkin bölümlerde geçen “Halkları Türklerin zulmünden kurtarmak” ifadesi ise “Osmanlıları bölgeden çıkarmak” şeklinde değiştirildi.
Eski kitaplarda Cemal Paşa için kullanılan “Arapların Kasabı” nitelemesi de yeni metinden çıkarıldı.
ARAP MİLLİYETÇILIĞI YERİNE İSLAMİ VURGU
Ders kitaplarındaki değişiklikler yalnızca Osmanlı tarihiyle sınırlı kalmadı.
IMPACT-se’nin 130 ders kitabını incelediği araştırmada, yeni müfredatta Arap milliyetçiliği yerine İslam medeniyeti ve ümmet kavramlarının daha fazla ön plana çıkarıldığı ifade edildi.
Eski kitaplarda öğrencilerin “vatana hizmet etmeye” hazırlanmasından bahsedilirken yeni metinlerde “dine ve ümmete hizmet etmek” ifadesine yer verildi.
Öğrencilerin kanuna saygılı bireyler olarak yetiştirilmesi hedefinin yerini ise İslam şeriatına saygı vurgusu aldı.
SURİYE EĞİTİM BAKANLIĞINDAN AÇIKLAMA
Suriye Eğitim Bakanlığı, müfredattaki değişikliklerin gündeme gelmesinin ardından yaptığı açıklamada, Esad yönetiminin devrilmesinden bu yana yalnızca Ocak 2025’te sınırlı bir düzenleme gerçekleştirildiğini bildirdi.
Bakanlık bunun dışında yeni bir değişiklik yapılmadığını savunurken eğitim programlarının Suriye toplumunun kültürel ve sosyal çeşitliliğini gözettiğini belirtti.
